In de praktijk

Hoekwoning: welke kant is de voorkant?

Bij een hoekwoning of een straat achter je huis is niet vanzelf duidelijk wat de voorkant is. Toch bepaalt die waar je zonder vergunning kunt bouwen.

Laatst gecontroleerd op ·6 min lezen

Een hoekwoning van rode baksteen met twee gevels aan de straat en een zichtbare voordeur. Illustratie.
Illustratiegeen bestaand adres

Waar de voorkant van je huis zit, bepaalt waar je zonder vergunning kunt bouwen. Dat kan alleen achter een lijn op 1 m achter de voorgevel, evenwijdig aan de straat. Bij een rijtjeshuis met één straat is dat simpel. Bij een hoekwoning niet.1

De wet spreekt alleen van 'de voorkant'. Welke gevel dat is, staat in geen enkel register. Daarom vraagt Uitbouwcheck het aan jou als de kaart het niet zeker kan zeggen.

Waarom de voorkant zoveel uitmaakt

Alles vóór de lijn is de voorkant van je erf. Daar heb je voor een uitbouw een vergunning nodig. Alles erachter is het deel dat de wet het achtererfgebied noemt. Kies je de verkeerde gevel, dan verschuift de hele lijn en klopt de uitkomst niet. Hoe de lijn precies loopt, lees je in Het achtererf: waar je zonder vergunning kunt bouwen.

De vuistregel is helder: de voorkant is de gevel die het dichtst bij de straat of ander openbaar gebied ligt. Dat is niet per se de kant met de voordeur.3

Een hoekwoning: twee straten

Bij een hoekwoning grenst je erf aan twee straten. De lijn begint 1 m achter de voorgevel, maar loopt daarna ook langs de tweede straat. Vanaf de zijgevel loopt hij evenwijdig aan die straat door tot de achterste rand van je erf.3

Het gevolg: de strook tuin naast je huis, langs de tweede straat, hoort niet bij de achterkant. Daar kun je niet zonder vergunning bouwen, ook niet ver naar achteren. Het stuk erf recht achter het huis, tussen de doorgetrokken zijgevels, hoort er wél altijd bij.3

Twee keer dezelfde hoekwoning: de voorkant bepaalt waar je mag bouwenEen hoekkavel van 12 bij 16 meter met een straat onderaan en een zijstraat links; de woning van 7 bij 5 meter staat 2 meter van de straat en 1 meter van de zijstraat. In plattegrond A is de voordeur aan de lange straat: de lijn ligt 1,00 m achter die gevel en alleen de strook langs de straat is voorkant. In plattegrond B is de voordeur aan de zijstraat: de lijn ligt 1,00 m achter de linkergevel en de strook langs de zijstraat is voorkant. De rest van de kavel is in beide gevallen achtererfgebied.A · voorkant aan de lange straatstraatstoepzijstraatstoep1,00 mvoorkant ×woninghier mag een uitbouwachter de lijnB · voorkant aan de zijstraatstraatstoepzijstraatstoep1,00 mvoorkant ×woninghier mag een uitbouwachter de lijnvoorkant · niet bouwenlijn 1 m achter de voorkantwoning met voordeurgrens van je kavel
Figuur 1·Een hoekwoning met de voorkant aan de onderste straat. De lijn ligt 1 m achter de voorgevel en loopt vanaf de zijgevel langs de tweede straat. De strook naast het huis valt af, het stuk erachter blijft.·voorbeeld

Welke van de twee straten de voorkant is, bepaalt dus de vorm van de lijn. Staat je huis even dicht bij beide straten, dan is de keuze niet eenduidig.

Een straat achter je huis

Soms ligt er ook een straat aan de achterkant van je erf, bijvoorbeeld een weg langs het water of een tweede ontsluitingsweg. De kaart ziet dan twee straten die allebei evenwijdig aan een gevel lopen. Welke de voorkant is, kan zij niet weten.

Wijs je de straat aan de voorkant aan, dan is het gebied achter de lijn gewoon je achtertuin. De straat achter je huis blijft wél openbaar gebied. Je uitbouw moet daar meer dan 1 m vandaan blijven. Lees Afstand tot de straat en openbaar gebied.2

Een achterpad dat alleen naar de tuinen leidt, is geen straat in deze zin. Zo'n pad bepaalt de voorkant niet en telt niet mee voor de afstand.1

Hoe Uitbouwcheck met de voorkant omgaat

Uitbouwcheck leest de omtrek van je huis uit de gebouwenregistratie en de straten uit de grootschalige basiskaart. De straat die het dichtst bij je huis ligt en evenwijdig aan een gevel loopt, stellen we voor als voorkant. Parkeervakken en achterpaden tellen daarbij niet als straat.4

  1. 1

    Hoekwoning: wij stellen voor, jij controleert

    Op de kaart zie je de voorkant als dikke lijn met het woord 'Voorkant'. Klopt dat niet, dan wijs je de andere straat aan. De regel over de ligging krijgt bij een hoekwoning Let op, ook als je uitbouw goed ligt. Zo weet je dat je de voorkant zelf moet nakijken.

  2. 2

    Straat vóór en achter, of alleen een schuine straat: jij wijst aan

    Dan kan de kaart het niet bepalen. Je ziet het paneel 'Voorkant van je huis' en tikt op de straat aan de voorkant. Vanaf die straat tekenen we de lijn. Een tik die niet op een straat ligt, negeren we, en dat melden we.

  3. 3

    De uitkomst rust op jouw keuze

    De regel over de ligging krijgt dan Let op. In de uitleg staat dat de uitkomst alleen geldt als de aangewezen voorkant klopt. Het rapport vermeldt de keuze ook bij de werkwijze. Lees Hoe lees ik mijn resultaat?.

Plattegrond van een kavel met de lijn die het achtererfgebied bepaaltEen kavel van 10 bij 30 meter met de straat links. De woning staat 3 meter achter de voorste grens. Op 1,00 m achter de voorgevel loopt een streeplijn over de volle breedte van de kavel. Alles vóór die lijn is voorkant en gearceerd: daar mag geen uitbouw staan. Alles erachter is achtererfgebied; daar staat als voorbeeld een uitbouw van 3 bij 5 meter tegen de achtergevel.straatstoep1,00 mlijn op 1,00 m achter de voorgevelvoorkant · niet bouwen ×woningde voorgevel zit linksuitbouwachtererfgebied · hier mag een uitbouwalles achter de lijn05 mvoorkant · niet bouwenuitbouwlijn 1 m achter de voorgevelgrens van je kavel
Figuur 2·De lijn op 1 m achter de voorgevel volgt uit de gekozen voorkant. Wijs je een andere straat aan, dan draait de lijn mee.·voorbeeld

Twijfel? Vraag het de gemeente

Bij een aanvraag of een controle beoordeelt de gemeente zelf waar de voorkant ligt. Twijfel je, vraag dan een vooroverleg aan. Dat is een gesprek over je plan vóór je iets bouwt of aanvraagt. Neem het resultaat van Uitbouwcheck mee: daar staat precies op welke voorkant de uitkomst rust.

Je gemeente kan de landelijke regel in haar omgevingsplan ook hebben aangepast, bijvoorbeeld met eigen regels voor hoekpercelen. Uitbouwcheck toetst aan de landelijke regel en laat zien welk omgevingsplan op jouw adres geldt.

Wat betekent dit voor jou?

  • Woon je op een hoek? Reken de strook langs de tweede straat niet mee. Bouw recht achter het huis, of vraag een vergunning aan.
  • Ligt er een straat achter je huis? Wijs de voorkant aan en blijf aan de achterkant meer dan 1 m van die straat.
  • Wil je toch opzij bouwen? Lees Uitbouw aan de voorkant of zijkant en overleg met de gemeente.

Bronnen

Laatst gecontroleerd op . Wetsteksten zijn gelezen in de versie die op die dag gold.

  1. 1.
    Besluit bouwwerken leefomgeving · Bijlage I (begrippen: achtererfgebied, bijbehorend bouwwerk, openbaar toegankelijk gebied)Bbl, geldend vanaf 1 januari 2026
  2. 2.
    Omgevingsplan (bruidsschat) · Artikel 22.27, onder a (vergunningvrij bijbehorend bouwwerk)Stb. 2020, 400 (bruidsschat omgevingsplan, in werking 1 januari 2024)
  3. 3.
    Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) · Stappenplan bepaling vergunningvrij bouwen bijbehorende bouwwerken (stap 1: achtererfgebied)geraadpleegd op 19 september 2026
  4. 4.
    Kadaster · Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT)geraadpleegd op 19 september 2026

Dit artikel is algemene informatie over de regels en geen advies over jouw situatie. Je gemeente kan aanvullende of afwijkende regels hebben. Deze uitbouwcheck is een geautomatiseerde indicatie op basis van beschikbare overheidsgegevens en regelgeving. Het resultaat is geen omgevingsvergunning, juridisch advies of besluit van de gemeente.

Vraagprijs

€24,95per check, eenmalig, incl. btw

Check je eigen uitbouw

Vul je adres in, teken je plan op de luchtfoto van je huis en zie per voorwaarde of het past. In gewone taal, met de bron erbij.

Start uitbouwcheck

± 3 minuten · geen account nodig

Inbegrepen

  • Alle voorwaarden getoetst op jouw adres, met grens en bron
  • Je uitbouw getekend op de luchtfoto van je eigen huis
  • Een rapport dat je meestuurt naar aannemer of gemeente