De regels

Uitbouw aan de voorkant of zijkant van je huis

Aan de voorkant bouw je bijna nooit zonder vergunning. Aan de zijkant soms, maar alleen achter de lijn en op afstand van de straat. Dit zijn de regels.

Laatst gecontroleerd op ·6 min lezen

De voorgevel van een rijtjeshuis met een erker, een voortuin met heg en de straat. Illustratie.
Illustratiegeen bestaand adres

Zonder vergunning bouw je alleen aan de achterkant van je huis. Een uitbouw aan de voorkant heeft daarom bijna altijd een vergunning nodig. Aan de zijkant kan het soms wel, maar alleen achter de lijn op 1 m achter de voorgevel en op meer dan 1 m van de straat.1

Een vergunning nodig hebben betekent niet dat het niet mag. De gemeente beoordeelt je plan dan eerst aan haar eigen regels. Veel erkers en zij-uitbouwen zijn zo gewoon gebouwd.

Aan de voorkant: bijna altijd een vergunning

Alles vóór de lijn op 1 m achter de voorgevel is het voorste deel van je erf. De wet noemt dat het voorerfgebied. Een uitbouw daar voldoet niet aan de eis dat hij aan de achterkant ligt. Zonder vergunning kan het dus niet.1

Dat geldt ook voor kleine dingen. In de landelijke regels die wij hebben gelezen, staat geen uitzondering voor een erker, een portaal of een luifel aan de voorgevel. Ga er dus van uit dat je daarvoor een vergunning nodig hebt, tenzij je gemeente het in haar omgevingsplan anders heeft geregeld.2

De voorkant bepaalt het straatbeeld. Daarom wil de gemeente daar meekijken naar plek, maat en uiterlijk. Dat doet zij via de omgevingsvergunning.

Plattegrond van een kavel met de lijn die het achtererfgebied bepaaltEen kavel van 10 bij 30 meter met de straat links. De woning staat 3 meter achter de voorste grens. Op 1,00 m achter de voorgevel loopt een streeplijn over de volle breedte van de kavel. Alles vóór die lijn is voorkant en gearceerd: daar mag geen uitbouw staan. Alles erachter is achtererfgebied; daar staat als voorbeeld een uitbouw van 3 bij 5 meter tegen de achtergevel.straatstoep1,00 mlijn op 1,00 m achter de voorgevelvoorkant · niet bouwen ×woningde voorgevel zit linksuitbouwachtererfgebied · hier mag een uitbouwalles achter de lijn05 mvoorkant · niet bouwenuitbouwlijn 1 m achter de voorgevelgrens van je kavel
Figuur 1·Alles vóór de lijn op 1 m achter de voorgevel is de voorkant van het erf. Daar is een uitbouw zonder vergunning niet mogelijk; erachter kan het, als ook de andere voorwaarden kloppen.·voorbeeld

Aan de zijkant: alleen achter de lijn

De zijtuin hoort alleen bij de achterkant voor zover hij achter de lijn ligt. Een uitbouw opzij moet dus beginnen op minstens 1 m achter het voorste punt van je huis. Begint hij bij de voorgevel, dan ligt een deel vóór de lijn. Lees Het achtererf: waar je zonder vergunning kunt bouwen.2

Er is nog een eis: je uitbouw blijft meer dan 1 m van openbaar gebied. Ligt je zijtuin aan een straat, stoep of plein, dan geldt die afstand langs de hele zijkant. Lees Afstand tot de straat en openbaar gebied.1

Bij een hoekwoning vervalt de strook langs de tweede straat helemaal. Daar kun je opzij niet zonder vergunning bouwen, hoe ver naar achteren ook. Zie Hoekwoning: welke kant is de voorkant?.2

Twee keer dezelfde hoekwoning: de voorkant bepaalt waar je mag bouwenEen hoekkavel van 12 bij 16 meter met een straat onderaan en een zijstraat links; de woning van 7 bij 5 meter staat 2 meter van de straat en 1 meter van de zijstraat. In plattegrond A is de voordeur aan de lange straat: de lijn ligt 1,00 m achter die gevel en alleen de strook langs de straat is voorkant. In plattegrond B is de voordeur aan de zijstraat: de lijn ligt 1,00 m achter de linkergevel en de strook langs de zijstraat is voorkant. De rest van de kavel is in beide gevallen achtererfgebied.A · voorkant aan de lange straatstraatstoepzijstraatstoep1,00 mvoorkant ×woninghier mag een uitbouwachter de lijnB · voorkant aan de zijstraatstraatstoepzijstraatstoep1,00 mvoorkant ×woninghier mag een uitbouwachter de lijnvoorkant · niet bouwenlijn 1 m achter de voorkantwoning met voordeurgrens van je kavel
Figuur 2·Op een hoek loopt de lijn ook langs de tweede straat. De zijtuin aan die straat telt niet als achterkant; recht achter het huis kan het wel.·voorbeeld

Wat Uitbouwcheck laat zien

  • Ligt een deel van je tekening vóór de lijn, dan geeft de regel over de ligging Voldoet niet en noemt hoeveel vierkante meter dat is.
  • Bij een hoekwoning, of als je de voorkant zelf hebt aangewezen, krijgt een goede ligging Let op: controleer dan of de voorkant klopt.
  • Komt de uitbouw binnen 1 m van een straat of parkeervak, dan geeft de afstandsregel Voldoet niet. Bij een pad of water vlakbij geeft hij Let op.

Wat kun je doen?

  1. 1

    Verschuif je plan

    Laat de uitbouw beginnen op minstens 1 m achter het voorste punt van je huis en blijf meer dan 1 m van de straat. Teken het plan opnieuw in Uitbouwcheck en kijk of de ligging nu Voldoet geeft.

  2. 2

    Vraag een vergunning aan

    Wil je juist aan de voorkant bouwen, dan vraag je een vergunning aan via het omgevingsloket. Doe daar eerst de Vergunningcheck: je beantwoordt vragen over je plan en ziet welke vergunning of melding nodig is. De gemeente toetst je plan daarna aan haar omgevingsplan en aan het uiterlijk. Lees Vergunning aanvragen via het Omgevingsloket.4

  3. 3

    Vraag eerst een vooroverleg

    Twijfel je of je plan kans maakt? Vraag de gemeente om een vooroverleg. Je hoort dan vooraf waar zij op let, bijvoorbeeld bij een erker in een straat met veel gelijke gevels.

Wat betekent dit voor jou?

  • Uitbouw aan de voorkant, ook een erker of luifel: reken op een vergunning.
  • Uitbouw aan de zijkant: begin minstens 1 m achter de voorgevel en blijf meer dan 1 m van de straat.
  • Hoekwoning: de strook langs de tweede straat telt niet mee.
  • Past je plan niet? Verschuif het, of vraag een vergunning aan. Een vergunning nodig hebben is geen verbod.

Bronnen

Laatst gecontroleerd op . Wetsteksten zijn gelezen in de versie die op die dag gold.

  1. 1.
    Omgevingsplan (bruidsschat) · Artikel 22.27, onder a (vergunningvrij bijbehorend bouwwerk)Stb. 2020, 400 (bruidsschat omgevingsplan, in werking 1 januari 2024)
  2. 2.
    Besluit bouwwerken leefomgeving · Bijlage I (begrippen: achtererfgebied, bijbehorend bouwwerk, openbaar toegankelijk gebied)Bbl, geldend vanaf 1 januari 2026
  3. 3.
    Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) · Vergunningvrije bijbehorende bouwwerkengeraadpleegd op 19 september 2026
  4. 4.
    Omgevingsloket · Checken: heb ik een vergunning nodig of moet ik een melding doen?geraadpleegd op 19 september 2026

Dit artikel is algemene informatie over de regels en geen advies over jouw situatie. Je gemeente kan aanvullende of afwijkende regels hebben. Deze uitbouwcheck is een geautomatiseerde indicatie op basis van beschikbare overheidsgegevens en regelgeving. Het resultaat is geen omgevingsvergunning, juridisch advies of besluit van de gemeente.

Vraagprijs

€24,95per check, eenmalig, incl. btw

Check je eigen uitbouw

Vul je adres in, teken je plan op de luchtfoto van je huis en zie per voorwaarde of het past. In gewone taal, met de bron erbij.

Start uitbouwcheck

± 3 minuten · geen account nodig

Inbegrepen

  • Alle voorwaarden getoetst op jouw adres, met grens en bron
  • Je uitbouw getekend op de luchtfoto van je eigen huis
  • Een rapport dat je meestuurt naar aannemer of gemeente