Wat is het achtererfgebied?

Zonder vergunning bouw je een uitbouw alleen aan de achterkant van je huis. De wet noemt dat deel van je erf het achtererfgebied. Het begint op 1 m achter de voorgevel en loopt vanaf daar evenwijdig aan de straat.¹

Alles vóór die lijn is de voorkant van je erf. Daar heb je voor een uitbouw bijna altijd een vergunning nodig. Een vergunning nodig hebben is geen verbod: je kunt hem aanvragen, maar de gemeente beoordeelt je plan dan eerst.²

Waar ligt de lijn?

Stel je een lijn voor die dwars door je huis loopt, op 1 m achter de voorgevel. Die lijn loopt evenwijdig aan de straat waar je huis aan ligt. Alles op je erf achter die lijn is de achterkant. Daar kun je zonder vergunning bouwen, als je ook aan de andere voorwaarden voldoet.

De lijn loopt door tot de rand van je erf. Ligt de strook naast je huis achter de lijn, dan hoort die strook er ook bij. Ligt hij ervoor, dan niet. Zo kan een deel van de zijtuin wel meetellen en een ander deel niet.

Welke kant is de voorkant?

De voorkant is de gevel die het dichtst bij de straat of ander openbaar gebied ligt. Dat is meestal de kant met de voordeur, maar niet altijd. Een huis met de voordeur aan de zijkant heeft toch de gevel langs de straat als voorkant.³

Ondergeschikte delen van het huis tellen niet mee voor de voorkant. Een erker, een portiek of een kelderingang verschuift de lijn dus niet naar voren.³

Grenst je erf aan twee straten, bijvoorbeeld bij een hoekwoning, dan is het lastiger. Dan vervalt ook de strook langs de tweede straat. Lees daarover meer in Hoekwoning: welke kant is de voorkant?.

De zijtuin en het stuk recht achter je huis

Het stuk erf dat recht achter je huis ligt, tussen de doorgetrokken zijgevels, hoort er altijd bij. Dat geldt ook op een hoek.³

De zijtuin telt alleen mee voor zover hij achter de lijn ligt en niet langs een tweede straat. Wil je opzij uitbouwen, kijk dan ook naar de afstand tot de straat. Die moet meer dan 1 m zijn. Lees Uitbouw aan de voorkant of zijkant en Afstand tot de straat en openbaar gebied.

Hoe Uitbouwcheck de achterkant bepaalt

Uitbouwcheck weet niet waar je voordeur zit. Geen enkel register legt dat vast. Daarom leiden we de voorkant af uit twee landelijke kaarten van de overheid.

• De omtrek van je huis komt uit de gebouwenregistratie van het Kadaster. Een eerdere uitbouw die daar al in staat, zien we als deel van het huis.⁵
• De straten, stoepen, paden en parkeervakken komen uit de grootschalige basiskaart van de overheid.⁴

We zoeken de straat die het dichtst bij je huis ligt én ongeveer evenwijdig loopt aan een gevel. Die gevel is de voorkant. De lijn leggen we 1 m achter het voorste punt van je huis, evenwijdig aan die straat. Parkeervakken tellen wel als openbaar gebied, maar bepalen de voorkant niet.

Is de situatie niet eenduidig, dan beslissen we niet voor jou. Bij een hoekwoning stellen we een voorkant voor en vragen we je die te controleren. De uitkomst krijgt dan Let op. Ligt er een straat aan de voor- én achterkant, of alleen een schuine straat, dan vragen we je de voorkant op de kaart aan te wijzen.

Wat Uitbouwcheck niet kan weten: of een pad achter je huis openbaar is, of een losse tuinkavel echt van jou is, en of je gemeente de landelijke regel in haar omgevingsplan heeft aangepast. Lees Welke gegevens gebruikt Uitbouwcheck?.

Zelf controleren

• Ga voor je huis staan, aan de straatkant. Die gevel is vrijwel altijd de voorkant.
• Meet 1 m naar achteren vanaf het voorste punt van het huis. Trek in gedachten een lijn evenwijdig aan de straat.
• Ligt je uitbouw helemaal achter die lijn en niet langs een tweede straat? Dan staat hij op de goede plek.
• Ligt hij er deels vóór? Verschuif het plan naar achteren, of vraag een vergunning aan via het omgevingsloket.